KASIK STRAINI

Kasık uyluk ve abdominal bölge arasında kalmış bir bölgedir. Kasıktaki kaslar bacakların birlikte hareket etmesine yardım eder. Kasık bölgesinde sıklıkla yaralanmaya neden olan iki önemli kas vardır.

M. Adduktor magnus (uyluğun iç tarafından aşağıya inen geniş kas)
M. Sartorious (kalçanın dış tarafından başlayan, uyluğu çaprazlayan ve dizin iç kenarına yapışan daha ince bir kas)

Mekanizması

Tüm spor yaralanmalarının %2-5 ini oluşturur. Bir kasık yaralanması genellikle aşırı ekstansiyon, dönme, zorlu adduksiyon, koşma ya da eksternal rotasyonda sıçrama ile ya da kuvvetli bir itme ya da hareket kesildikten sonra oluşur. Bu gerilme kassal kontraksiyonun eksentrik fazı sırasında kassal birim aşırı zorlandığı zaman oluşur.

Semptomları

- küçük trokanter ve ischiopubic ramus boyunca ani, keskin, şiddetli ağrı

- uyluğun iç tarafında veya kasık bölgesi boyunca ağrı ve hassasiyet

- bacaklar biraraya getirildiğinde ağrı

- dizler üzerine kalkıldığında ağrı

Teşhis

Bölgenin anatomisi karmaşık olduğu için sporcularda kasık ağrısının tanısını koymak güçtür. Bazen iki ya da daha fazla yaralanma oluşur. İntraabdominal hastalıklar, genitoüriner problemler, yansıyan lumbosakral ağrı, kalça eklemi hastalıkları çıkarıldıktan sonra uyluk ve kalçanın klinik değerlendirmesi semptomlara göre konulacaktır. Pasif abduksiyon, dirençli adduksiyon testi sırasında ortaya çıkan ağrı ile test (+) olur. Ağrı travmaya uğramış kasın origosunda olabilir veya M. Rectus abdominis bölgesinden uyluğun mediali boyunca yayılabilir.

Tedavi

Ağrıdan kurtulana kadar ya da 3-4 saatte bir 20-30dk toplam 2-3 kez yaralanmış kas üzerine buz uygulaması, elevasyon, kompresyon ve istirahat yapılabilir. Bununla birlikte doktorun reçete ettiği anti-inflamatuar ilaçlar iyileşmeyi hızlandırabilir.

Uyluk ya da kasık bölgesine bantlama ya da destekleyici bandaj kullanımı önerilebilir (Resim 1).

Aktif kalça abduksiyonu, aktif düz bacak kaldırma, aktif kalça fleksiyonu ve izometrik kalça adduksiyonu egzersizleri ile cryokinetik ve cryostretchler uygulanabilir.

Fizyoterapist tarafından önerilen rehabilitasyon egzersizlerinin yapılması spor ya da aktiviteye dönüşü kolaylaştırmaya yardım eder.

İyileşme süreci içerisinde durumu kötüleştirecek, ağrıyı artıracak herhangi bir hareketi ya da sporu değiştirmek gereklidir. Örn. koşu yerine yüzme yapılabilir.

Spor ya da aktiviteye ne zaman dönülebilir?

Rehabilitasyonun amacı mümkün olduğu en kısa sürede güvenli olarak spor ya da aktiviteye dönüşü hızlandırmaktır. Çok kısa sürede dönülürse kalıcı yaralanmaya neden olan bir durum ile karşılabilir. Spor ya da aktiviteye dönüşü yaralanmış bölgenin kaç gün ya da haftada iyileşmesi değil, nasıl iyileşeceğinin belirlenmesi sağlayacaktır. Genelde tedaviye başlamadan önce uzun süren semptomlar varsa tedavide o kadar süre alacaktır.

Gluteal strain için spora dönüş önerileri bu problem için de geçerlidir.

Önleme

Kasık yaralanması uygun yapılan ısınma egzersizleri ve aktivite öncesinde kasık kaslarına yapılan germe egzersizleri ile en iyi önlenmiş olur. Bu özellikle sıçrama ve koşu gibi aktivitelerde önemlidir.

Kasık yaralanması için Rehabilitasyon Egzersizleri

Mümkün olduğu kadar en kısa sürede kasık bölgesindeki kaslara germe egzersizleri yaptırılmalıdır.

1- Kalça adduktör germe egzersizi: Sırtüstü pozisyonda dizler fleksiyonda, ayak tabanları yere temas edecek şekilde yerleştirilir. Hafifçe dizler birbirinden ayırılır ve uyluğun içindeki kaslar gerilir. Bu pozisyonda 20 sn tutulur ve tekrar başlama pozisyonuna dönülür. 5 kez tekrar edilir.

Kasık kaslarındaki ağrı azaldığı zaman 2 ve 3. egzersizleri yapılabilir.

2- Hamstring germe: Kapı kenarında sırtüstü yatılır. Bir bacak yerde, diğer bacak ise duvar veya kapıya doğru yukarıya uzatılır. Bu pozisyonda 30-60sn tutulur. Uyluğun arkasında bir gerginlik hissedilmelidir. 5 kez tekrar edilir.

3- Yan yatışta bacak kaldırma:

a- Yaralanmış taraf aşağıda: Yaralanmış taraf üzerine yatılır, üstteki bacak alttaki bacağın önünde fleksiyonda ayak yere temasta olacak şekilde yerleştirilir. Alttaki bacak 20-25cm yukarı kaldırılır ve diz düz tutmaya çalışılır. Bacak yavaşça zemine indirilir. 10 kez tekrar edilir 3 set yapılır.

b- Yaralanmış taraf yukarıda: Yaralanmamış taraf üzerine yan yatılır. Diğer bacaktan 20-25 cm uzakta olacak şekilde uyluğun ön yüzündeki kasların gerginliğini sağlayarak kaldırılır. Yavaşça bacak yere indirilir. 10 kez tekrar edilir. 3 set yapılır.

Yan yatışta bacak kaldırma egzersizleri kolaylaşmaya başladığı zaman lastik bant egzersizlerini kullanarak uyluk ve kasık kaslarını kuvvetlendirmeye başlama zamanıdır.

4- Dirençli kalça kuvvetlendirme egzersizleri: Lastik bantın bir ucu bir halkaya bağlanır ve yaralanmış bacağın ayak bileği etrafından diğeri geçirilir.

a- Kalça Fleksiyonu: Düz pozisyonda ayakta dururken lastik bant bağlı olan bacak ile öne doğru bir adım alınır. Başlangıç pozisyonuna dönülür. 10 kez tekrar edilir. 3 set yapılır.

b- Kalça ekstansiyonu: Lastik bandın bağlandığı yere dönük olacak şekilde durulurken uyluk kasları kasılır ve geriye doğru düz bacak çekilir. 10 kez tekrar edin. 3 set yapın.

c- Kalça abduksiyonu: Lastik bandın bağlandığı yere yan dönülür, yaralanmış bacak yana doğru açılır. Uyluk kasları kasılır ve yana açılan bacak düz olmalıdır. 10 kez tekrar edin. 3 set yapın.

d- Kalça adduksiyonu: Ayakta lastik bantın bağlandığı yerden uzağa, diğer bacak üzerine çapraz gelecek şekilde düz lastik bantın içine girilir. 10 kez tekrar edin. 3 set yapın.

AŞİL TENDON YARALANMASI

Vücuttaki en güçlü tendon olan Aşil tendonu topuk kemiğini baldır kaslarına bağlayan doku bandıdır. Aşil tendonu ve calcaneus; ayakta durma, koşma ve atlamada plantar fleksiyonun kontrol edilmesinde önem taşıyan bir işlevsel birim oluşturur. Proksimalde aşil tendonu 6 cm genişliktedir; distalde ise, insersio yerinin hemen üzerinde biçimi yuvarlaklaştırıp eni 3 cm’e kadar daralır. Aşil tendonu kılıf içermez, ama 6-8 tabakalık bağ dokusundan oluşan kayıcı bir örtü içerir. Buna paratendon denir. Tendonda olan yaralanma inflamasyonuna veya yırtılmasına neden olabilir. Aşil tendinopati tendonun inflamatuar durumudur. İnflamasyon topuk yanında, bacağın arkasında ağrıya neden olur. Tendonun rüptürü topuk yanında ağrıya neden olur.

Mekanizması: Antrenman yöntemi, spor hekimliği ve spor hijyeni gibi etkenler sonucu oluşur.

Antrenman Yöntemine ait faktörler:

Teşhis

Lokalize edilebilen keskin bir duyarlılık ve ödem ile birlikte aşil tendonunda ağrı, hassasiyet ve şişlik. Yürüme ve koşma ile ayağın pozisyonu izlenir.

Tedavi

· Ağrı ve şişlik gidene kadar 2-3 gün 3-4 saatte bir 20-30dk buz uygulaması

· Bantalama önerilebilir.

· Yatarken bacağı yastık üzerine koyarak yükseltmek

· Doktor anti-inflamatuar ilaç kullanımı önerebilir.

· Tendon iyileşene kadar veya daha uzun süre ayakkabı içine topuk yükseltme. Yükselti aşil tendonunda aşırı gerimi önler.

· İyileşirken yaptılan spor veya aktivite değiştirilmelidir. Örneğin koşu yerine yüzme

· Aşil tendona germe ve kuvvetlendirme egzersizleri

· Aşırı pronasyon varsa ayağı stabil tutmak için ortez

· Tendon yırtığı cerrahi gerektirebilir.

Spor veya aktivitelere ne zaman dönülebilir?

Kalça ve diz problemlerindeki gibi spora dönüş için gerekli kriterler tamamlanmalıdır.

Önleme

En iyi korunma yöntemi egzersiz öncesi aşil tendon veya baldır kaslarını germe egzersizidir.Yokuş yukarı koşmaktan kaçınılmalıdır.

Egzersiz

1-4 egzersizleri yapılmalıdır. Baldır ve tendondaki keskin ağrı azalınca 5-6-7 egzersizlerine geçilir.

1. Çarşafla germe: Ayak uzatılarak oturulur. Ayağın altından bir çarşaf geçirilir ve çarşaf diz düz tutarak öne doğru çekilir. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve 3 defa tekrarlanır.

2. Ayakta baldır germe: Duvara dönerek eller göz hizasında tutulur. Yaralanmış bacak sağlam bacağın önüne alınır.

3. Ayakta soleus germe: Duvara dönmüş olarak eller göğüs hizasında tutulur. Her 2 diz hafifçe bükülür ve yaralanmış ayak geriye alınır. Baldırda gerilme hissedene kadar duvara doğru yavaşça eğilme hareketi yapılır. Sonrakinde de yaralanmış ayak parmakları hafifçe kaldırılır ve topuk yerde tutulur. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve başlangıç pozisyonuna dönülür. 3 defa tekrarlanır.

4. Plantar facia germe: Yaralanmış ayağın ön kısmıyla basamakta durulur ve yavaşça ayak arkında gerilme hissedene kadar topukla basamağın alt kısmına kadar ulaşılır. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve gevşenir. 3 defa tekrarlanır.

5. Parmakları kaldırma: Normal ağırlık taşıma pozisyonunda topuklar üzerinde durulur ve parmaklar yerden kaldırılır. Bu pozisyonda 30 sn kalınır. 3 set 10 tekrar uygulanır.

6. Topuk kaldırma: Sandalye arkasından tutunarak ayakta dengede durulur. Parmak uçlarında yükselinir, 5sn bu pozisyonda kalınır ve daha sonra aşağı inilir. 3 set 10 tekrar uygulanır.

Tek bacak üzerinde denge: Destek almadan tek bacak üzerinde dengede durmaya çalışılır. Gözler açık başlanır daha sonra egzersiz gözler kapalı uygulanır. Bu pozisyonda 30 sn durulur. 3 defa tekrarlanır.