Bugün dünyada Sporcu Sağlığı konusunda multidisipliner çalışan takımın en önemli üyesi olarak kabul edilen SPOR FİZYOTERAPİSTLERİ'nin ülkemizdeki eğitimleri ve pratik çalışmaları yaklaşık olarak 20 yıldır yapılmaktadır.
1972 yılından itibaren lisans düzeyinde sporcu sağlığı ve sporda fizyoterapi dersini programına alan Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu bu konudaki ilk ve öncü okul olmuştur. Böylece Türkiye World Confederation for Physical Therapy (WCPT) nin 1985 eğitim programında lisans düzeyinde spor fizyoterapisine yer veren 7 ülke içinde yer almıştır.
1998 yılından itiberan ise SPOR FİZYOTERAPİSTLİĞİ lisans üstü eğitim programları başlatılmış bilim uzmanlığı (M.Sc.) ve doktora (Ph.D.) programlarından uzmanlaşmış spor fizyoterapistleri yetiştirilmektedir.
1999 yılında kurulan SPOR FİZYOTERAPİSTLERİ DERNEĞİ'nin düzenlediği Hizmetiçi Eğitim Programları ve kurslarla bu konuda uzmanlaşmak isteyen spor fizyoterapistleri yetiştirilmektedir.
Spor fizyoterapistinin toplumdaki yerini güçlendirmek,
Spor yaralanmalarını önlemek amacıyla sporcuyu eğitmek. Yaralanan sporcunun tedavisini gerçekleştirerek en kısa sürede spora dönüşü sağlayan, sporcunun kondisyonunu koruyup artıran spor fizyoterapistlerin yetişmesine katkıda bulunmak,
Dernek üyelerinin meslek odası oluşturmak için yeter sayıya ulaşması halinde, oda olmaya yönelik çalışmaları yürütmek.
Meslek etik prensipleri belirlemek, duyurmak. Dernek üyelerinin bu prensiplere uygun çalışıp çalışmadığını denetlemek. Diğer meslek disiplinleri ve 3. şahıslarla dernek üyeleri arasındaki ilişkilerde, gerektiğinde devreye girerek olası sorunların çözümüne katkıda bulunmak.
Dernek çalışmalarını ilgili kişi, kurum ve kuruluşlara duyurmak.
Mesleki alanda yapılan yenilikleri takip etmek. Yenilikleri dernek üyelerine duyurmak.
İleriye yönelik programların artırılması ile yetişen spor fizyoterapistlerinin saha ve klüplerdeki yerlerini almaları hedeflenmektedir.
Spor Fizyoterapisti kimdir?
Spor fizyoterapisti; insan anatomisi, fizyolojisi, kinezyoloji, biyomekani, egzersiz eğitimi ve rehabilitasyon, sporcu sağlığı ve sporda fizyoterapi konusundaki bilgiler doğrultusunda, sporcuyu değerlendiren, onu yaptığı spora hazırlayan, yaralanmalara karşı önlem alınmasında ve oluşan yaralanmanın tedavi ve rehabilitasyonunda çalışan ve uzmanlaşan kişidir.
Nereden mezun olur, eğitimi nasıldır?
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarından 4 yıllık bir lisans eğitimi sonucunda fizyoterapist ünvanını alarak mezun olur. Lisans düzeyinde sporcu sağlığı ve spor yaralanmaları konusunda temel eğitim görür ve ilgili bölümlerde pratik çalışmalara katılır. Lisans üstü programlarla spor fizyoterapisti ünvanını alır.
Kimlerle çalışır?
- Spor fizyoterapisti, spor konusunda;
- Tıbbi ve cerrahi alanlarda uzmanlaşmış doktorlar,
- Egzersiz fizyologları, diyetisyenler, psikologlar, sağlık elemanları, masörler
- Antrenör, teknik adamlar, spor klüpleri kurucu ve destekleyicileri
- Sporcular
- Sporcu aileleri
- Spor yazarları ve gazeteciler
- Sporseverlerden oluşan büyük grupla birlikte çalışır.
Kime hizmet verir?
Spor fizyoterapisti,
- Olimpiyat sporcuları
- Elit sporcular
- Yükselmekte olan genç spor yıldızları
- Tecrübeli sporcular
- Profesyonel sporcular
- Amatör sporcular
- Yarışmacı olmayan uygun istekliler
- Sadece sağlıklarını korumak geliştirmek ve desteklemek isteyen eğitimsiz heryaş grubundan erkek ve kadınlar
Yukarıda belirtilen çok geniş bir yelpazed egzersiz ve spor konusunda topluma hizmet verir.
Görevleri:
Yaralanmalarda
- Akut, acil durumlarda ilk yardım prensiplerini uygular.
- Saha içinde yaralanmış sporcuyu değerlendirir.
- Öntedavi yöntemlerini uygular ve gerekli ise bir sağlık kuruluşuna sevk eder.
- Hertürlü koruyucu ve destekleyici (bandaj, bantlama, splint) malzamayi uygular.
- Temel olarak yaralanmış sporcunun tedavi programını belirler ve uygular.
- Yaralanmış sporcunun tedavi ve rehabilitasyonu sonucunda tekrar sahaya döneceği zamanın belirlenmesine yardımcı olur.
Yaralanmaların önlenmesinde
- Spor hekimliğinde bilinen tüm yaralanmaların önlenmeye çalışılmasında yardımcı olur.
- Hertürlü spor dalında sporcuya uygun koruyucunun seçilmesini ve sporcunun bu konuda bilinçlendirilmesini sağlar.
- Fiziksel testleri yapar, sporcunun yapısal özelliklerini saptar ve kondüsyon programlarının biliçlendirilmesinde rol oynar.
- Sporcu-antrenör-doktor arasında iletişimi kurarak birleştirici bir görev üstlenir.
Eğitimde
- Sporcu sağlığı konusunda, sporcu, antrenör ve masörleri bilgilendirir.
- Toplumu egzersiz ve spor konusunda bilinçlendirerek yol gösterici bir rol oynar.
- Fizyoterapistlerin spor fizyoterapistliği konusunda eğitim ve pratik yapmalarını sağlar ve mesleki sorunları rapor eder.
Amacı:
Bilimsel ve çağdaş bir sporcu sağlığı yaklaşımı içinde spor fizyoterapistleri bu konuda görev almaya ve sorumluluk taşımaya hazırdırlar.
